Research article | Open Access
International Journal of the Pursuit of Excellence in Interdisciplinary 2026, Vol. 6(1) 47-68
YEREL POLİTİKALAR EKSENİNDE KENTSEL PLANLAMADA PARADİGMA DEĞİŞİKLİĞİ: SÜNGER KENTLER
pp. 47 - 68
Publish Date: June 30, 2026 | Single/Total View: 0/0 | Single/Total Download: 0/0
Abstract
Çağımızda gün geçtikçe bütün dünyada kentsel nüfusun artması ve devletlerde kentleşme oranının yükselmesine bağlı olarak içme, kullanma ve temizlik suyuna daha çok ihtiyaç duyulmaktadır. Klasik kent planlaması yaklaşımı olan gri planlamada kentlerdeki atık sular ve yağmur suları kentin kanalizasyonuna akarak tekrar kullanılmayacak şekilde kentlerden uzaklaştırılmaktadır. Oysa yağmur ve atık sular kentlerin temizlik, yeşil alan sulaması, park ve bahçelerin su ihtiyacının giderilmesinde kullanılabilir. Ama klasik kent planlaması yaklaşımı olan gri planlamada kentlerdeki atık sular, yağmur suları ve yüzey sularının bir daha kullanılmasıyla ilgili ciddi bir önlem yoktur. Dolayısıyla kentlerde artan su ihtiyacının şebeke suyu dışındaki yollarla karşılanması karşısında gri planlama yetersiz kalmaktadır. Bunun yanı sıra son zamanlarda artan kuraklık, olağanüstü hava olayları, ani yağışlar ve sel felaketleri gibi olaylar kent planlamasında yeni arayışların ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Diğer yandan kentlerde park, bahçe sulama ve temizlik için artan su talebinin şebeke suyuna ilaveten yağmur, atık ve yüzey suları ile karşılanabilme alternatifi kent planlamasında yeni arayışlara girme arayışını tetiklemiştir. İşte sünger kent planlaması anlayışı bu yaklaşımdan hareketle ortaya çıkmaya başlamıştır. 2000’li yılların başında altyapısı hazırlanan sünger kent planlaması uygulamaları Çin’de ortaya çıkmaya başlamış, Çin’deki başarılı örneklerin ardında tüm dünyada uygulanmaya başlanmıştır. Bu çalışmada dünyada ve Türkiye’de sünger kent planlaması uygulamaları araştırılmıştır. Çalışmanın temel kavramları, literatür özeti, dünyada ve Türkiye’den başarılı sünger kent uygulamaları anlatıldıktan sonra sünger kent planlaması önündeki engeller tartışılmış, çalışma sonuç ve öneriler kısmı ile bitirilmiştir.
Keywords: Local Policies, Urban Planning, Sponge Towns, Grey Planning, Blue and Green Planning
APA 7th edition
Kayan, A., & Kucuk, A. (2026). YEREL POLİTİKALAR EKSENİNDE KENTSEL PLANLAMADA PARADİGMA DEĞİŞİKLİĞİ: SÜNGER KENTLER. International Journal of the Pursuit of Excellence in Interdisciplinary, 6(1), 47-68.
Harvard
Kayan, A. and Kucuk, A. (2026). YEREL POLİTİKALAR EKSENİNDE KENTSEL PLANLAMADA PARADİGMA DEĞİŞİKLİĞİ: SÜNGER KENTLER. International Journal of the Pursuit of Excellence in Interdisciplinary, 6(1), pp. 47-68.
Chicago 16th edition
Kayan, Ahmet and Ayse Kucuk (2026). "YEREL POLİTİKALAR EKSENİNDE KENTSEL PLANLAMADA PARADİGMA DEĞİŞİKLİĞİ: SÜNGER KENTLER". International Journal of the Pursuit of Excellence in Interdisciplinary 6 (1):47-68.
İzmir Büyükşehir Belediyesi (2026a). Sünger Kent İzmir projesiyle Buca’ya düşen yağmur suyu toplanacak https://www.izmir.bel.tr/tr/Haberler/49564/156
İzmir Büyükşehir Belediyesi (2026b). Türkiye’nin ilk sünger otoparkı İzmir’de https://www.izmir.bel.tr/tr/Haberler/49530/156
Çankaya Belediyesi (2026). Yaşar kemal Parkı. https://www.cankaya.bel.tr/hizmetler/yasar-kemal-parki
Bürotime Blog (2023). Sünger Şehir Nedir ve Şehirlere Nasıl Katkı Sağlar? https://blog.burotime.com/sunger-sehir-nedir-ve-sehirlere-nasil-katki-saglar/
Kırmızıbayrak, E., Demircan, N. ve Irmak, M.A. (2024). İklim Değişikliği ile Mücadelede Sünger Şehirler. 6th International Symposium on Innovation in Architecture, Planning and Design SETSCI Conference Proceedings (20), 153-158. https://doi.org/10.36287/setsci.20.20.153
Li, Z., Xu, S. ve Yao, L. (2018). A Systematic Literature Mining of Sponge City: Trends, Foci and Challenges Standing Ahead. Sustainability, (10), 1-19.
Wang, H., Mei, C., Liu, J.H. ve Shao,W.W. (2018). A new strategy for integrated urban water management in China: Sponge city. Sci. China Technol. Sci. (61), 1-13 https://doi.org/10.1007/s11431-017-9170-5
Liu, H., Jial, Y. ve Niu, C. (2017). ‘‘Sponge city’’ concept helps solve China’s urban water problems. Environ Earth Sci 76(473), 2-5
Mikle, C. J. M., de Beurs, K. M., Julian, J. P., ve Mayer, P. M. (2015). Identifying Priority Sites for Low İmpact Development (LID) in a Mixed-Use Watershed. Landscape and Urban Planning, (140), 29-41
Nguyen, T.T., Ngo, H., Guo, W., Wang, X.C., Ren, N., Li, G., Ding, J. ve Liang, H. (2019), Implementation of a Specific Urban Water Management-Sponge City, The Science of the Total Environment, (652), 147-162.
Dietz, M.E., Clausen, J.C. A Field Evaluation of Rain Garden Flow and Pollutant Treatment. Water Air Soil Pollut 167, 123–138 (2005). https://doi.org/10.1007/s11270-005-8266-8
Denchak, M. (2022). Green Infrastructure: How to Manage Water in a Sustainable Way. https://www.nrdc.org/stories/green-infrastructure-how-manage-water-sustainable-way
UCEM (2024). Green infrastructure, defined: how could it help us solve the climate crisis? https://www.ube.ac.uk/whats-happening/articles/green-infrastructure/
Mentens, J., Raes, D., ve Hermy, M. (2006). Green Roofs as a Tool for Solving the Rainwater Runoff Problem in the Urbanized 21st Century? Landscape and Urban Planning, 77(3), 217-226. doi:10.1016/j.landurbplan.2005.02.010
EPA (2025). Environmental Benefits of Green Infrastructure. https://www.epa.gov/green-infrastructure/environmental-benefits-green-infrastructure
Architecture & Design Scotland (2024). What is a blue-green infrastructure? https://www.ads.org.uk/blog/what-blue-green-infrastructure
Çamuşoğlu, N. (2025). Mavi ve Yeşil Altyapı Nedir? https://www.ekoyapidergisi.org/mavi-ve-yesil-altyapi-nedir
Yücel-Batmaz, N., Bayraktar, S. ve Aktürk Çetin, B. (2022). İklim değişikliği ile ortaya çıkan su sorununa bir çözüm önerisi: sünger kent, Çağdaş Yerel Yönetimler, 31(2), 67-88.
Bostancı, S. (2022). Sünger kentlerde suyun geri dönüşümü politikaları, Journal of Recycling Economy & Sustainability Policy, 1 (1), 10-17.
Gürsoy, O. ve Sadioğlu, U. (2021). 21. yüzyılda kente ilişkin olarak ortaya çıkan yeni kavramlar. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 77(1), 45-68.
Kızılaslan, M. A. (2024). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Terzioğlu yerleşkesine sünger şehir konsepti uygulanma potansiyelinin araştırılması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 32(3), 1517-1525.
Eşbah-Tuncay, H. (2021). Suya duyarlı şehirler. İstanbul: Türkiye Su Enstitüsü
Avşar, Y. (2025). Sünger Kentlere Geçiş: Türkiye'de Kentsel Su Sorununun ve Yönetiminin Çözümüne Yönelik Zorluklar ve Fırsatlar. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14 (1), 459-480.
Mumford, L. (2007). Tarih boyunca kent. Çev: Gürol Koca ve Tamer Tosun. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Eşbah-Tuncay, H. (2022). Sünger Şehirler. İTÜ Dergisi- Çevre, İklim ve Sürdürülebilirlik, 23(2), 99-108.
Tuğaç, Ç. (2024). Kentsel iklim değişikliğinin sağlanmasında sünger kent modeli. IX. International Social Sciences Conference September 27-29 Konferans Kitabı (ss. 405-421). Ankara: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yayınları.
Parlak, E. ve Atik, M. (2020). Dünyadan ve ülkemizden mavi-yeşil altyapı uygulamaları. PEYZAJ Eğitim, Bilim, Kültür ve Sanat Dergisi 2(2), 86-100.
Coşkun-Aslan, T. ve Çetinkaya, F. (2025). İklim krizine karşı dirençli kentler: yeşil altyapı ve sağlık ilişkisi. 4. Uluslararası Şehir Çevre Sağlık Kongresi Tam Metin Bildiri Kitabı (ss. 115-119).
Hudson, L. (2023). Urbanism 101: What is a Sponge City? https://www.theurbanist.org/2023/02/08/urbanism-101-what-is-a-sponge-city/
Rona, E. (2023). Sünger Kentlerle İklime Uyum. https://kurious.ku.edu.tr/sunger-kentlerle-iklime-uyum/
Doğru, M. (2023). Sünger Şehir veya Yağmur Suyu Geçirimli Şehir Nedir ve Nasıl Çalışır? https://www.ecobuild.com.tr/post/s%C3%BCnger-%C5%9Fehir-veya-ya%C4%9Fmur-suyu-ge%C3%A7irimli-%C5%9Fehir-nedir-ve-nas%C4%B1l-%C3%A7al%C4%B1%C5%9F%C4%B1r
Peng, J., Ouyang, J. ve Yu, L. (2021). “The model of Low Impact Development of a Sponge Airport: a Case Study of Beijing Daxing International Airport”. Journal of Water and Climate Change, 12(1), 116-126.
Loja, C.I., Badiu, D.L., Haase, D., Hossu, A. ve Nita, M.R. (2021). How about water? Urban blue infrastructure management in Romania. Cities, 110, 1-9.
Aslan, M.M. (2025). Türkiye’de iklim değişikliği ve afet yönetimi ekseninde kentlerde su sorununa sünger kent çözüm önerisi: izmir üzerine bir inceleme. Turkish Studies - Economy, 20(1), 21-31.https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.78683.
Chan, F.K., Griffiths, J.A., Higgitt, D., Xu, S., Zhu, F., Tang, Y. ve Thorne, C.R. (2018). “Sponge City” in China- A breakthrough of planning and flood risk management in the urban context. Land Use Policy, (76), ss. 772-778. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2018.03.005
Yin, D., Chen, Y., Haifeng, J., Wang, Q., Chen, Z., Changqing X., Li, Q., Wang, W., Yang, Y., Guangtao, F. ve Chen, A.S. (2021). Sponge city practice in China: A review of construction, assessment, operational and maintenance. Journal of Cleaner Production, 280(2), ss. 124963. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.124963
Chao, W. (2021). Research on Sponge City Planning Based on Resilient City Concept. Earth and Environmental Science 793 (1), ss. 012011. https://doi.org/10.1088/1755-1315/793/1/012011.
Guo, X., Cheng, J., Yin, C., Li, Q., Chen, R., ve Fang, J. (2023). The extraordinary Zhengzhou flood of 7/20, 2021: How extreme weather and human response compounding to the disaster. Cities, 134, ss. 104168. https://doi.org/10.1016/j.cities.2022.104168
Zevenbergen, C., Dafang, F. ve Pathirana, A. (2018). Transitioning to Sponge Cities: Challenges andbOpportunities to Address Urban Water Problems in China. Water, 10(9), ss. 1230. https://doi.org/10.3390/w10091230.
Xia, J., Zhang, Y., Xiong, L., He, Shan., Wnag, L. Ve Yu, Z. (2017). Opportunities and challenges of the Sponge City construction related to urban water issues in China. Science China Earth Sciences, (60), ss. 652-658. https://doi.org/10.1007/s11430-016-0111-8.
Li, H., Ding, L., Ren, M., Li, C. Ve Wang, H. (2017). Sponge City Construction in China: A Survey of the Challenges and Opportunities. Water, 9 (9), ss. 594. https://doi.org/10.3390/w9090594.
Patterson, J.J. (2021). More than planning: Diversity and drivers of institutional adaptation under climate change in 96 major cities. Global Environmental Change, 68, ss. 102279. https://doi.org/10.1016/j.gloenvcha.2021.102279.
Nalau, J., Preston, B.J. ve Maloney, M.C. (2015). Is adaptation a local responsibility?. Environmental Science & Policy. 48, ss. 89-98. https://doi.org/10.1016/j.envsci.2014.12.011.
Jiang, Y., Zevenbergen, C. ve Ma, Y. (2018). Governance of the Sponge City Programme in China with Wuhan as a case study. International Journal of Water Resources Development, 80, ss. 132-143. https://doi.org/10.1080/07900627.2017.1373637.
Liu, J. ve Fan, B. (2023). What contributes to local-level institutional adaptation under climate change? A configurational approach based on evidence from China's Sponge City Program. Journal of Environmental Management, 342, ss. 118292. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2023.118292.
Patterson, J.J. ve Huitema, D. (2019). Institutional innovation in urban governance: The case of climate change adaptation. Journal of Environmental Planning and Management, 62(3). Ss. 374-398. https://doi.org/10.1080/09640568.2018.1510767.
Dai, L., van Rijswick, H. F. M. W., Driessen, P. P. J., ve Keessen, A. M. (2018). Governance of the Sponge City Programme in China with Wuhan as a case study. International Journal of Water Resources Development, 34(4), ss. 578- 596. https://doi.org/10.1080/07900627.2017.1373637.
