Research article    |    Open Access
International Journal of the Pursuit of Excellence in Interdisciplinary 2025, Vol. 5(2) 60-87

Yapay Zeka İle İç Denetim Uygulaması

Muazzez BAĞIŞ, Ömer Faruk DEMİRKOL

pp. 60 - 87

Publish Date: December 31, 2025  |   Single/Total View: 6/7   |   Single/Total Download: 7/7


Abstract

Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) ve özellikle sohbet robotlarının iç denetim alanındaki rolünü teorik ve uygulamalı açıdan incelemektedir. Araştırma, teorik düzlem ve Gemini sohbet robotu ile gerçekleştirilen uygulama analizi olmak üzere iki aşamadan oluşmuştur. Literatürde, YZ’nin iç denetimde verimlilik, veri analizi ve risk tespiti açısından önemli fırsatlar sunduğu; ancak gizlilik, şeffaflık ve etik sorumluluk gibi konularda sınırlılıklar taşıdığı belirlenmiştir. Gemini’den elde edilen bulgular, sohbet robotlarının denetim süreçlerinde bilgi derleme, rapor taslağı oluşturma ve ön analizlerde yardımcı olabileceğini göstermiştir. Bununla birlikte, insan muhakemesinin yerini alabilecek düzeyde bir doğruluk ve bağlamsal anlayış sergileyememiştir. Sonuç olarak, yapay zeka sohbet robotu tabanlı sistemlerin iç denetim süreçlerinde destekleyici araçlar olarak kullanılması; ancak karar verme, kanıt değerlendirme ve raporlama aşamalarında insan gözetiminin devam etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Çalışma, gelecekte farklı YZ modellerinin karşılaştırmalı olarak test edilmesi ve yapay zekâ tabanlı denetim araçlarının etik çerçevesinin güçlendirilmesi gerektiğini önermektedir.

Keywords: Yapay zekâ, iç denetim, sohbet robotları, büyük dil modelleri, Gemini.


How to Cite this Article?

APA 7th edition
BAGIS, M., & DEMIRKOL, O.F. (2025). Yapay Zeka İle İç Denetim Uygulaması. International Journal of the Pursuit of Excellence in Interdisciplinary, 5(2), 60-87.

Harvard
BAGIS, M. and DEMIRKOL, O. (2025). Yapay Zeka İle İç Denetim Uygulaması. International Journal of the Pursuit of Excellence in Interdisciplinary, 5(2), pp. 60-87.

Chicago 16th edition
BAGIS, Muazzez and Omer Faruk DEMIRKOL (2025). "Yapay Zeka İle İç Denetim Uygulaması". International Journal of the Pursuit of Excellence in Interdisciplinary 5 (2):60-87.

References

    Abu Huson, Y. A., Sierra García, L., García Benau, M. A., & Aljawarneh, N. M. (2024). Cloud-based artificial intelligence and audit report: The mediating role of the auditor. VINE Journal of Information and Knowledge Management Systems. https://doi.org/10.1108/vjikms-03-2024-0089.

    Acayıp, E. (2024). Yapay Zeka Destekli Chatbot Hizmet Kalitesinin Müşteri Memnuniyetine Etkisi. Current Perspectives in Social Sciences, 28(4), 477-490. https://doi.org/10.53487/atasobed.1438079

    Ağdeniz, Ş. (2024). Güvenilir Yapay Zeka ve İç Denetim. Denetişim, (29), 112-126. https://doi.org/10.58348/denetisim.1384391

    Ağdeniz, Ş. ve Yıldız, B. (2018). Muhasebede Analiz Yöntemi Olarak Metin Madenciliği. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 20(2), 286-315. https://doi.org/10.31460/mbdd.349746

    Akbulut, Ö. F. (2023). İç denetim ve iç kontrol sisteminin yapay zeka destekli otomasyona bağlanması, dijitalleşmesi (Tezsiz yüksek lisans projesi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, İç Denetim ve İç Kontrol Programı). Türkiye.

    Akkaya, N., & Şengül, L. (2023). Sohbet Robotları (Chatbots) ve Yabancı Dil Eğitimi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi(58), 2988-2999. https://doi.org/10.53444/deubefd.1340781

    Atlan, F., & Pençe, İ. (2021). Yapay Zekâ ve Tıbbi Görüntüleme Teknolojilerine Genel Bakış. Acta Infologica, 5(1), 207-230.

    Aysan, H., & Fırat, Z. (2024). Yapay Zeka Uygulamaları İç Denetim Mesleğine Neler Kazandırabilir? Mesleki Değişim ve Teknoloji Yönetimi. Ombudsman Akademik(20), 149-178.

    Barış, A. (2020). A New Busıness Marketıng Tool: CHATBOT. GSI Journals Serie B: Advancements in Business and Economics, 3(1), 31-46. https://doi.org/10.5281/zenodo.4030216.

    Başaran, R. , & Yeşilbay Özenç, Y. (2024). Bilimsel Araştırma Sürecinde Yapay Zeka Araçlarının Kullanımı. Uluslararası Eğitimde Mükemmellik Arayışı Dergisi (UEMAD), 4(1), 35-53.

    Bozkurt, N. (2018). Muhasebe Denetimi (8. Baskı). Alfa Yayınları.

    Cevher, A. Y. & Yıldırım, S. (2024). Eğitim Amaçlı Tasarlanan Sohbet Robotları Üzerine Yapılan Çalışmaların İncelenmesi. TEBD, 22(1), 229-336. https://doi.org/10.37217/tebd.1301877.

    Efe, A., & Tunçbilek, M. (2023). Yapay Zeka Algoritmaları İle Dönüşen Denetim Araçları Üzerine Bir Değerlendirme. Denetişim, (27), 72-102. https://doi.org/10.58348/denetisim.1195294.

    Emett, Scot A. and Eulerich, Marc and Lipinski, Egemen and Prien, Nicolo and Wood, David A., Leveraging ChatGPT for Enhancing the Internal Audit Process - A Real- World Example from a Large Multinational Company (July 18, 2023). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=4514238 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4514238.

    Eulerich, Marc and Wood, David A., A Demonstration of How ChatGPT Can be Used in the Internal Auditing Process (July 24, 2023). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=4519583 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4519583.

    Gacar, A. (2019). Yapay Zeka ve Yapay Zekanın Muhasebe Mesleğine Olan Etkileri: Türkiye’ye Yönelik Fırsat ve Tehditler. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 389-394.

    Gazaz, D. C., Gazaz, G. (2024). Geleceğin İletişiminde Yapay Zeka Sohbet Robotları: Ekşi Sözlük Girdilerinin İçerik Analizi. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (Cumhuriyetin 100. Yılında Geleceğin İletişimi Özel Sayısı), 30-54. https://doi.org/10.17829/turcom.1360268.

    Gedik, Y. (2023). Kurumsal İletişimde Yeni Bir Yıldız: Chatbot Faydaları, Zorlukları ve Stratejileri Üzerine Kavramsal Bir Çerçeve. Journal of Business and Communication Studies, 2(2(1)), 13-32.

    Görmen, M. (2019). Değer Katan Bir İç Denetim. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 73-86.

    Güney, A., & Özcan, E. (2025). Yapay Zekanın Muhasebede Kullanımı Üzerine Bir Araştırma. Journal of Accounting Institute(72), 1-13. https://doi.org/10.26650/MED.1492095.

    Gürbüz, G. (2021). Finansal Muhasebe. İstanbul: Beta Yayınları.

    Güzel. Ş., Akman Dömbekçi, H., & Eren, F. (2022). Yapay Zekanın Sağlık Alanında Kullanımı: Nitel Bir Araştırma. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(4), 509-519. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1140122.

    IIA. (2023). Küresel Bakış Açıları ve Anlayışlar: Yapay zeka (YZ) devrimi.

    İşeri İ., Aydın, Ö. & Tutuk, K. (2021). Müşteri Hizmetleri Yönetiminde Yapay Zeka Temelli Chatbot Geliştirilmesi. European Journal of Science and Technology, (29), 358-365.

    Karaca, M. (2024). Yapay Zekanın İç Denetime Etkileri Fırsatların Yakalanması ve Tehditlerin Yönetilmesi. Denetişim, (31), 86-101. https://doi.org/10.58348/denetisim.1526298.

    Kardeş Selimoğlu S., & Özbek, C. Y. (2018). İç Denetim: Uluslararası İç denetim standartlarıyla uyumlu. Ankara: Nobel Yayınları.

    Korkmaz, M., Sarıkaya, M., & Kapukkaya, E. E. (2024). Yapay Zeka: Temel Bilgiler ve Önemli Algoritmalar. TOTBİD Dergisi, 23, 8-11.

    KPMG. (2017). KPMG Clara: Akıllı denetim platformu. https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmg/xx/pdf/2017/05/kpmg-clara-a-smart-audit-platform.pdf

    Nadas, E. (2021). Muhasebe ve denetim alanındaki yapay zeka uygulamaları (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Bilgi Üniversitesi, Lisansüstü Programlar Enstitüsü.

    Özcan, B. D. (2021). İç denetim fonksiyonu ve iç kontrol mekanizmalarının yapay zeka teknolojileri içerisindeki gelecekteki rolü ve önemi: İşletmeler için yapay zeka uygulama yol haritası ve bütünleşik yapay zeka mantıksal çerçevesi (Yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

    Özizer, H. (2024). Yapay Zekânın Faydaları Ve Zararları Üzerine Bir Değerlendirme. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 11(104), 336–348. https://doi.org/10.5281/zenodo.10732044.

    Özyiğit, H. (2023). Yapay Zekanın İç Denetçilerin Algısına Etkisi: BIST 100 Şirketlerine Yönelik Bir Araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi(98), 21-42. https://doi.org/10.25095/mufad.1259939.

    Pirim, H. (2006). Yapay Zekâ. Journal of Yaşar University, 1(1), 81–93.​

    PwC. (2017). Annual report 2016/2017: Becoming a purpose-led and values-driven organisation. PwC Netherlands.

    Serçemeli, M. (2018). Muhasebe ve Denetim Mesleklerinin Dijital Mesleklerinin Dijital Dönüşümünde Yapay Zeka. Turkish Studies – Economics, Finance and Politics, 13(30), 369-386. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.14373.

    Tanrıkurt, C. (2019). Görüntülemede yüz tanıma: Temel Bileşenler analizi ve doğrusal diskriminant analizi yöntemlerinin Android mobil uygulamada karşılaştırılması (Yüksek Lisans tezi). Beykent Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.

    Velioğlu, H., & Demirkol, Ö. F. (2024). Blokzincir Tabanlı Muhasebe Denetiminde Yapay Zekânın Rolü. Econharran, 8(14), 27-44.

    Yardımcıoğlu, M. & Şıtak, B. (2020) Yapay Zeka Teknolojisinin Muhasebe Alanına Yansımaları: Literatür İncelemesi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 342-353 DOI: 10.33905/bseusbed.809795.

    Yiğit, P. (2011). Yapay sinir ağları ve kredi taleplerinin değerlendirilmesi üzerine bir uygulama (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

    Yurtsever, G. (2015). İç Denetimin Fonksiyonları ve Katma Değeri. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 52(602).